على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2603

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ريا و دو رنگى . و غدر و حيله و فريب . فيلق ( faylaq ) ا . ع . لشكر بزرگ . ج : فيالق . و مرد بزرگ جثه . و بلا و سختى . فيلقوس ( faylaqus ) ا . پ . نام پدر اسكندر مقدونيائى . فيلك ( faylak ) ا . پ . تيرى كه پيكان آن دو شاخه باشد . و تير چرخ يعنى ستارهء عطارد . فيلكون ( faylakun ) ا . ع . گياه بردى . و قير و زفت . و پست و قاووت . فيلگوش ( fil - guc ) ا . پ . نام گياهى كه برگهاى آن دندانه دار و گل آن برنگهاى مختلف . و گل نيلوفر . و داروئى كه بتازى لوف گويند . و نوعى از حلوا . فيلم ( faylam ) ا . ع . مرد بزرگ پيشانى . و مرد بزرگ سر كه سروى داراى موى بسيار بود . و چاه فراخ . و شانه . و پوست پاره‌اى كه زير خوان طعام گسترند . فيلم ( faylam ) و فيلمانى ( faylam niyy ) ا . ع . مرد بزرگ جثه . و مرد جبان و ترسو . فيلمرغ ( fil - morq ) ا . پ . يك نوع مرغى كه بوقلمون نيز گويند . فيلنشين ( fil - necin ) ا . پ . فيل سوار . فيلولة ( faylulat ) م . ع . فال فيلة و فيلولة . مر . فيلة . فيلى ( fili ) ا و ص . پ . يك فيل . و منسوب بفيل . فيم ( fi - ma ) ع . يعنى بسبب آن . و به حدى كه . مر . ما . فيم ( fayyem ) ا . ع . مرد سخت و توانا . ج : فيوم . فيما ( fi - m ) ع . يعنى در آنكه . و بطريقى كه . و از وقتى كه . و از آنجائىكه . و چرا . و ما دامى كه . و در زمان متوسط . و بر حسب . مر . ما . فيما بين ( fim - bayn ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى در ميان . فيمان ( faym n ) ا . ع . مأخوذ از پيمان فارسى و بمعنى آن . فيمان ( fim n ) ا . پ . تكميل نفس و تهذيب اخلاق . فيمون ( faymun ) ا . پ . نام عذرا . فين ( fayn ) م . ع . فان فينا ( از باب ضرب ) : آمد . فين ( fin ) ا . پ . نام دهى در نزديكى شهر كاشان . فينات ( fayn t ) ع . ج . فينة . فينان ( fayn n ) ص . ع . رجل فينان : مرد دراز و نيكو موى . و شعر فينان : موى دراز و نيكو . فينانة ( fayn nat ) ص . ع . امراة فينانة : زن دراز و نيكو موى . فينة ( faynat ) ا . ع . ساعت و زمان . و مقدار كمى از زمان . و لقيته الفينة بعد الفينة : ديدار كردم او را ساعتى پس از ساعتى . و كذا : لقيته فينة بعد فينة . فى نفسه ( fi - nafseh ) و ( fi - nafsehi ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به خودى خود . و خود او . فينك ( finak ) ا . پ . چيزى مانند سنگ و سپيد . و متخلخل . فيوء ( foyn ' ) ع . ج . فىء . فيوج ( foyuj ) ا . پ . گروهى صحرانشين بيابان گرد كه لولى نيز گويند . فيوج ( foyuj ) ع . ج . فيج ( fayj ) . فيور ( fayyur ) ا . ع . مرد تيز و چست و چابك . يق : انه لفيور . فيوض ( fayuz ) ا . ع . ارض ذات فيوض : زمينى كه در آن آبهاى بسيار و روان باشد . فيوض ( fiyuz ) و ( foyuz ) م . ع . فاض فيضا و فيوضا و فيوضا . مر . فيض . فيوض ( foyuz ) ع . ج . فيض . فيوضات ( foyuz t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عنايتها و احسانها و بخششها و فيضها . فيوضى ( fayuz ) ا . ع . فيضوضاء . مر . فيضوضاء . فيوظ ( foyuz ) و فيوظة ( foyuzat ) م . ع . فاظ فيظا و فيوظا و فيوظة . مر . فيظ . فيوف ( foyuf ) ع . ج . فيف . فيول ( foyul ) ع . ج . فيل . فيولة ( foyulat ) ا . ع . فى رايه فيولة : در راى او ضعف و سستى است . فيوم ( foyum ) ع . ج . فيم ( fayyem ) . فيوم ( fayyum ) ا . ع . نام شهرى و محالى در مصر . فئون ( fe'un ) ع . ج . فئة . فيوى ( fiyaviyy ) ص . ع . منسوب بفى . فيه ( fih ) ا . ع . دهان . فيه ( fihe ) ع . يعنى در آن . فيه ( fayyeh ) ص . ع . رجل فيه : مرد بسيار گوى فصيح . و نيز : مرد آزمند بسيار خوار . فيهة ( fayyehat ) ص . ع . مؤنث فيه ( fayyeh ) . فيهج ( fayhaj ) ا . ع . مى و پيمانهء مى . و پالونه . فيهر ( fayhar ) ص . ع . ناقة فيهر : ماده شتر درشت توانا و بزرگ جثه . فيهرة ( fayharat ) ص . ع . ناقة فيهرة : ماده شتر درشت تواناى بزرگ جثه . فيهرة ( fayharat ) م . ع . فيهر الفرس فيهرة : تا سه گرفت آن اسب و وامانده گرديد .